Porażenie prądem — pierwsza pomoc krok po kroku
Aktualizacja: 2026-09-11
Kolejność jest stała: odetnij prąd (wyłącznik, wyciągnij wtyczkę) albo odsuń poszkodowanego od źródła nie dotykając go gołą ręką. Potem sprawdź przytomność i oddech. Brak prawidłowego oddechu → RKO 30:2 i dzwoń 112 / 999, użyj AED gdy dostępne. Nawet jeśli poszkodowany „czuje się dobrze”, po porażeniu musi go zobaczyć lekarz — groźne zaburzenia serca bywają opóźnione.
1. Najpierw bezpieczeństwo ratownika
Nie dotykaj poszkodowanego, dopóki jest w kontakcie z prądem — porażenie „przejdzie” też na Ciebie.
- Odetnij zasilanie: wyłącznik główny, „eska” obwodu, wyjęcie wtyczki.
- Nie możesz wyłączyć? Odsuń poszkodowanego lub przewód suchym, nieprzewodzącym przedmiotem (drewniany kij, plastik), stojąc na suchym, izolującym podłożu. Nigdy gołą ręką, nigdy czymś mokrym lub metalowym.
- Przy wysokim napięciu (linie, trakcja, stacje) — nie zbliżaj się, zachowaj dystans, dzwoń po służby. Prąd „przeskakuje”.
2. Sprawdź stan poszkodowanego
- Potrząśnij za ramiona, zapytaj głośno — reaguje?
- Udrożnij drogi oddechowe (odchyl głowę, unieś żuchwę).
- Patrz, słuchaj, wyczuj oddech przez maks. 10 sekund. Pojedyncze westchnienia (oddech agonalny) to NIE prawidłowy oddech.
3. Działaj
| Stan | Co robić |
|---|---|
| Nieprzytomny, brak prawidłowego oddechu | zadzwoń 112/999 (włącz głośnik), zacznij RKO 30 uciśnięć : 2 oddechy, tempo ok. 100–120/min, głębokość ok. 5–6 cm; użyj AED gdy tylko będzie — włącz i słuchaj poleceń |
| Nieprzytomny, oddycha prawidłowo | pozycja bezpieczna (boczna), wezwij pomoc, kontroluj oddech |
| Przytomny | posadź/połóż, uspokój, wezwij pomoc, opatrz oparzenia (chłodzenie wodą, jałowy opatrunek) |
Uciśnięć nie przerywaj do przyjazdu ZRM, przejęcia przez AED lub powrotu prawidłowego oddechu.
4. Po wszystkim
Każdy porażony prądem sieciowym powinien trafić do lekarza — nawet bez widocznych obrażeń. Prąd przechodzący przez klatkę piersiową może wywołać zaburzenia rytmu serca z opóźnieniem. Zgłoś też przyczynę (wadliwy sprzęt, brak różnicówki) do naprawy.
Ważne: nigdy nie dotykaj osoby porażonej, zanim nie odłączysz prądu lub nie odizolujesz jej od źródła. Przy liniach wysokiego napięcia trzymaj dystans i czekaj na służby. Po każdym porażeniu — kontrola lekarska, a instalację lub urządzenie musi sprawdzić elektryk z uprawnieniami.