Czym jest spadek napięcia i jak go policzyć na długim przewodzie?
Aktualizacja: 2026-10-26
Skąd się bierze
Każdy przewód ma opór. Gdy płynie prąd, część napięcia zostaje na przewodzie i zamienia się w ciepło. Przy krótkich obwodach w domu to drobiazg, ale przy kilkudziesięciu metrach (działka, garaż wolnostojący, pompa w studni) robi się z tego realny problem.
Objawy za dużego spadku: światło przygasa, gdy coś się włącza (migające światła), silnik kosiarki czy pompy ciężko startuje, przewód się grzeje.
Wzór (miedź, jedna faza 230 V)
ΔU = 2 × L × I × 0,0175 / S
| Symbol | Co to | Przykład |
|---|---|---|
| L | długość trasy w metrach (w jedną stronę) | 50 m |
| I | prąd w amperach (moc ÷ 230 V) | 16 A |
| 0,0175 | opór właściwy miedzi | stała |
| S | przekrój żyły w mm² | 2,5 mm² |
| „2 ×” | prąd płynie tam (L) i z powrotem (N) |
Dla trzech faz zamiast „2 ×” wstawiasz 1,73 × (pierwiastek z 3) i liczysz procent od 400 V.
Przykład krok po kroku
- Długość 50 m, gniazdo B16, czyli do 16 A.
- ΔU = 2 × 50 × 16 × 0,0175 / 2,5 = 11,2 V.
- W procentach: 11,2 ÷ 230 × 100 = 4,9%. Za dużo.
- To samo dla 6 mm²: 2 × 50 × 16 × 0,0175 / 6 = 4,7 V, czyli 2,0%. W porządku.
Nie chcesz liczyć ręcznie? Wpisz moc i długość w nasz kalkulator przekroju: dobiera przekrój tak, żeby spadek nie przekroczył 3%.
Ile procent to za dużo
Przy obwodach odbiorczych w domu bezpiecznie trzymać się ok. 3%. W różnych opracowaniach spotkasz też ok. 3% dla oświetlenia i do ok. 5% dla innych odbiorników, liczone od początku instalacji. Jeśli trzymasz się 3%, masz zapas.
Jak zmniejszyć spadek
- Grubszy przewód: najprostsze i najtańsze, jeśli robisz to od razu.
- Krótsza trasa: rozdzielnica bliżej odbiorników (np. mała rozdzielnica na działce zasilana jednym grubszym przewodem, zamiast kilku cienkich: prąd na działkę).
- Trzy fazy przy dużych mocach: ten sam prąd rozkłada się na trzy żyły.
Czy ta odpowiedź pomogła?