Jak zrobić tablicę do ćwiczeń dla elektryka w domu?

Zasilanie — z gniazdka, jedna faza

Do tablicy doprowadzasz zasilanie zwykłym przewodem 3-żyłowym z najbliższego gniazdka: na jednym końcu wtyczka z uziemieniem, na drugim żyły prosto na listwę zasilającą.

Listwę robisz od razu na 5 torów: L1, L2, L3, N i PE, żeby później nie przerabiać tablicy. Na co dzień, dopóki nie ćwiczysz silników i układów 3-fazowych, wystarczy jedna faza, i tak jest zdecydowanie bezpieczniej.

Na listwę: faza w pierwszy tor (L1), dwa kolejne tory zostają na L2 i L3, niebieski w czwarty (N), żółto-zielony w piąty (PE), wszystko dokręcone mocno.

Trik: jedna faza „udaje” trzy

Chcesz ćwiczyć moduły 3-fazowe (np. lampki kontrolne na trzy fazy, rozłącznik 3-biegunowy), a z gniazdka masz jedną fazę? Robisz mostki L1–L2 i L2–L3. Na wszystkich trzech torach jest wtedy ta sama faza, 230 V względem N, więc moduły się zaświecą i zadziałają.

Pamiętaj, że to tylko do nauki podłączania. Między „fazami” jest wtedy 0 V zamiast 400 V i nie ma kolejności faz. Silniki 3-fazowe i czujniki kolejności/zaniku faz nie będą działać poprawnie. Tego nie podłączasz na takim zasilaniu. Niektóre różnicówki 4-biegunowe też zachowują się inaczej na jednej fazie: mój test RCD na jednej fazie.

Co zamontować na tablicy

Kolejność jak w prawdziwej rozdzielnicy (kolejność aparatów):

1. Rozłącznik izolacyjny (FR) — jednym ruchem włączasz i wyłączasz napięcie na całej tablicy.
2. Lampki kontrolne — od razu widzisz, czy jest napięcie i które fazy są podane.
3. Ogranicznik przepięć — możesz go zamontować, żeby przećwiczyć podłączanie.
4. Szyny N i PE plus listwy pod pojedyncze różnicówki.
5. Różnicówki i wyłączniki nadprądowe — na nich uczysz się mostkowania i zasilania grup obwodów.

Część „instalacyjna” — to, co podłączasz

Obok rozdzielnicy montujesz na desce puszki, łączniki, gniazdo i odbiornik (najprościej żarówkę). Połączenia w puszkach robisz kostkami WAGO. Na takiej tablicy przećwiczysz np. układ schodowy, łącznik świecznikowy albo gniazdo. Gotowe schematy znajdziesz w dziale schematy połączeń.

Materiały i narzędzia

• przewody na mostki, najczęściej 2,5 i 6 mm²,
• końcówki tulejkowe (najczęściej 2,5 i 6) i zaciskarka: po co tulejki,
• peszle z uchwytami, żeby przewody szły porządnie, śrubki, kostki WAGO,
• wkrętaki, nożyk, obcinaczki, szczypce, ściągacz izolacji,
• miernik, żeby sprawdzić, czy Twój układ działa, zanim podasz napięcie,
• przydaje się drukarka do opisów, bo opisana tablica to nawyk na budowę.

Pełna lista narzędzi: narzędzia elektryka.

Pod egzamin zawodowy

Tablica to najlepszy sposób, żeby przygotować się do części praktycznej egzaminu. Moje rozwiązania zadań, krok po kroku: egzamin zawodowy ELE.02 — zadania. Budowę tablicy od podstaw pokazuję też w dłuższym filmie: tablica egzaminacyjna od podstaw.