Czy można połączyć zbrojenie fundamentu (bez bednarki) ze szpilkami uziemiającymi?

Pytanie od widza z Facebooka: w fundamencie nie ma bednarki, jest tylko zbrojenie wiązane drutem, a w planach szpilki uziemiające. Czy to łączyć?

Czy samo zbrojenie to uziom?

Zbrojenie w betonie może pracować jako uziom, ale pod warunkiem, że pręty są ze sobą pewnie połączone elektrycznie. Na budowie łączy się je zwykle drutem wiązałkowym, a takie połączenie nie daje gwarancji ciągłości: część prętów może się stykać, część nie, a z czasem bywa gorzej. Prawdziwy uziom fundamentowy ma połączenia spawane, zgrzewane albo wykonane atestowanymi zaciskami śrubowymi.

Druga sprawa: jeśli fundament jest obłożony izolacją (XPS, styropian jako szalunek tracony, gruba hydroizolacja), beton ma słaby kontakt z gruntem i zbrojenie jako uziom traci sens. Wtedy potrzebny jest osobny uziom w gruncie, np. pionowy.

Szpilki ocynkowane + zbrojenie = korozja

To najważniejszy punkt. Stal w betonie ma podobny potencjał elektrochemiczny jak miedź w gruncie. Gdy połączysz ją ze stalą ocynkowaną w ziemi, powstaje ogniwo o napięciu rzędu 1 V i płynie prąd korozji, który zjada cynk ze szpilki. Szpilka działa coraz gorzej i krócej żyje.

Dlatego uziomy w gruncie, które mają połączenie ze zbrojeniem, wykonuje się z:

• stali miedziowanej (najbardziej praktyczna, typowe szpilki miedziowane),
• miedzi,
• stali nierdzewnej.

Ocynkowanych szpilek z betonem bezpośrednio się nie łączy.

Czy podłączenie może pogorszyć uziemienie?

Od strony oporu nie: dwa uziomy połączone równolegle zawsze dają wypadkową rezystancję niższą niż każdy z osobna. Zysk bywa jednak mały, bo uziomy blisko siebie częściowo się „zasłaniają”. Realne ryzyko jest gdzie indziej: korozja przy złym materiale i niepewne połączenia w zbrojeniu.

Jak to zrobić w praktyce

1. Szpilki miedziowane, nie ocynkowane.
2. Zmierz rezystancję samej szpilki, potem po połączeniu ze zbrojeniem. Bez pomiaru to zgadywanie.
3. Wyraźnie spada? Łącz pewnie: zaciskami do co najmniej dwóch różnych prętów, przez złącze kontrolne, żeby dało się później mierzyć osobno.
4. Nic nie zmienia? Nie ma sensu łączyć na zapas, lepiej wydłużyć szpilkę. Szpilki łączy się segmentami w dłuższy uziom pionowy, a głębiej grunt jest zwykle wilgotniejszy i opór spada.